|
چوپان
( از مجموعه اشعار ِ " آخرين همسفر " ، تهران ،
1344
)
عم فزي جان قصه مي گويد :
در سکوت ِ دشت
مي نوازد ني لبک چوپان .
نغمهء شادي فرو ريزد
از براي ِ گوسپندان ، نز براي ِ خويش .
مي نوازد ني لبک تا گوسپندانش
فارغ از انديشه و وحشت
تا بچرند از درون ِ پهن دشت ِ سبز
تا بنوشند آب
از درون ِ چشمه هاي ِ پاک
تا بياسايند زير ِ سايه هاي ِ دور از گرما
مي نوازد ني که تا از روزگار ِ خويش
قصه ها گويد براي ِ گوسپندانش
قصه هايش گاه تلخ و گاه شيرين است
نغمه هاي ِ ني لبک گوئي که مي رقصد :
[ من شمارا دوست مي دارم
گوسپندان ِ عزيز ِ من .
شاديم آنگاه ست
که ببينم سبزه زاران ، دشتهاتان از علف سرشار
چشمه و آبشخورتان پاک
در زمستان آخورتان گرم
در بهاران دشتهاتان سبز
در ميان ِ دوزخ ِ گرماي ِ تابستان
سايبان ِ شاخه هاي ِ سبزتان افزون .
هرکجا خواهيدو بپسنديد
آسائيد .
هر زمان آواز بايد خواند
مي خوانيد .
وحشتي از گرگ در انديشه هاتان نيست .
من چه مي گويم ؟
- آنچه را شايد که بپسنديد .
من چه مي خواهم ؟
- آنچه را خواهيد بپسنديد .
من شمارا دوست مي دارم
گوسپندان ِ عزيز ِ من .
ورنه از چه مي سپارم عمر
از طلوع ِ صبح
تا غروب ِ شام
در سکوت ِ دشتهاي ِ از نفس افتاده و بيمار
در فروغ ِ آفتاب ِ گرم و آتشبار
در شبان ِ تيره و دلگير
با لباس ژنده ، گردآلود
با " چموشي " پاره و بي تخت
خورجيني ، تکه ناني خشک
کوزه اي با آب ِ گل آلود و بس گرم
با دلي کز دوزخ ِجانسوز ِ تابستان
وز زمستان ِ سياه و شوم پژمرده است ؟
گر لباسم ژنده و يکباره گردآذين
گر " چموشم " پاره تر يا پام بي پاپوش
خورجينم گر بيفتد در درون ِ رود
کوزه ام گر بشکند از سنگ
گر که تابستان
هرچه آتش ريز و هستي سوز
ور زمستان
هرچه شوم و هرچه بي آزرم
دوست مي دارم شمارا باز
گوسپندان ِ عزيز ِ من .
کي توانم آفريدن نغمهء
عشق ِ بهاران را
کي توانم مژده آوردن :
" هر زمستان را بهاري هست "
تا نبينم خشم ِ تابستان
تا نچشم زهر ِ هستي سوز و غم ريز ِ زمستان را ؟
گر که گرگي حمله آرد بر شما روزي
گر بجويم مامن ِ امني
گر نمانم در مصاف ِ گرگ
گر نجنگم يک تنه باگرگ
باور ِتان مي شود آيا
گر که با نيرنگ بسرايم
" من شمارا دوست مي دارم
گوسپندان ِ عزيز ِ من " ؟ ]
نغمه هاي ِ ني لبک گوئي که مي گريد :
[ وه ! چه دردآلود و شرم انگيز :
گر ببينم سبزه زاران ، دشتهاتان چون کوير ِ لوت
چشمه و آبشخورتان خشک ... يا مرداب
در زمستان آخور ِ تان سرد
در ميان ِ دوزخ ِ گرماي ِ تابستان
چتر ِ سبز ِ شاخه ها عريان
هر کجا خواهيد و ببپسنديد
ننشينيد
- يا نمي بايد که بنشينيد .
هر کجا آواز بايد خواند
ناگهان خاموش مي مانيد .
هر کجا خاموش بايد ماند
ناگهان آواز مي خوانيد .
آه ! دردانگيز تر روزي است :
گرگهاي ِ خيره سر چالاک
من بهر تقدير پير و مانده و دلگير
هر قدر کوشم برانم گرگها را باز
بنگرم افسوس ...
يک من و صد گرگ
برکشم فرياد از عمق ِ وجود ِ خويش :
" وه ! چه بايد کرد ؟ "
ناگهان انديشه اي چون مرگ
مي دود در مغز ِ من چون باد
لرزه مي افتد به مفصل هاي ِ بند ِ استخوانم تند
- نز هراس و بيم
بل ز خشم و درد -
باز مي آرد صدايم را بسويم باد :
" وه ! چه بايد کرد ؟ " ]
هيچکس هم نيست
تا بگويد : " رهنورد ِ دشت ، اي خوش باور ، اي چوپان
دل مبند اين گونه بر چند گوسپند ِ هرزه و ترسو
بيهده مخروش
زندگيت را تبه منماي
- صحبت از بيهودگي ِ زندگيت نيست
ناله از پفيوزي ِ اين گوسپندان است .
آنچه را تو مهر مي خواني ، محبت نيست .
گرگها را من نمي دانم
دشمنان ِ گوسپندانت
اين توئي ، خوش باور ، چوپان
دشمني ها مي کني با " گوسپندان ِ عزيز ِ " خويش
گوسپندان را بدست ِ گرگها بسپار
- گوسپندان ِ تهي انديشه و تن پرور و مغرور -
چون بهر سو چشم مي دوزند ، دشت و گرگ مي بينند
دشت يا خالي شود از گرگ
يا ... همه دشت و دمن را گوسپندي نيست ... "
گر بگويد کس
نشنود چوپان
همچنان او مي نوازد ني
قصه ها گويد براي ِ گوسپندانش
- قصه هايش گاه تلخ و گاه شيرين است -
نغمه هاي ِ ني لبک يک لحظه مي رقصد
لحظه اي ديگر تو پنداري که مي گريد .
عم قزي جان گوئيا خسته است .
عم قزي جان لب فرو بسته است .
- " عم قزي جان ِ عزيز ِ ما
قصهء
چوپان را امشب تمامش کن . "
عم قزي جان اشکها در چشم
مي گشايد لب :
[ بچه هاي ِ مهربان ِ من !
هرچه مي گفتند با چوپان :
" دل مبند بر گوسپندان
بر پليدان ، بيمناکان
نغمهء
شيرين
ِ ني را
بيهده در دشت منداز
گوسپندانت
تا بخوردندو بنوشيدند
هيچ اينان نندشند جز سايه و جز خواب .
ور نباشد آن
باز اينان نندشند جز سبزه و جز آب .
نغمه ات در گوش ِ سنگين شان
باد يا بيهوده آواز است .
آشناي ِ درد هاي ِ تو
غمگسارو مهربان يار ِ وفادارت
اين سگ ِ گله است .
آه ! اين سگ هم چون تو تنها ست .
گوش ِ او بر نغمهء
ني ، ليک
چشمهايش مي شمارد گوسپندان را
چشم مي پايد که تا شايد
ناگهان يورش بيارد گرگ
او به پاس ِ احترام ِ تو
پاسداري مي کند از گوسپندانت .
او براي ِ تست مي افتد بزير ِ پنجه هاي ِ گرگ
ورنه او ديريست نيکو مي شناسد گوسپندان را
هيچ ديدي گوسپندي بشنود آواز ِ گرگي را و نگريزد ؟
کس نمي يابي - بغير از خويش - در اين دشت
چه تواني کرد اي چوپان ؟
هان نشايد خويش را بيهوده بفريبي . "
آه ! چوپان نيک مي فهمد
مي شناسد آنچه مي بيند
پس چرا هرگز نمي خواهد کند باور
زآنچه مي گويند و مي بيند ؟ ... ]
عم فزي جان قصه مي گويد ...
[ در هواي ِ گرگ و ميش ِ يک غروب ِ شوم
سگ غمين با زوزه اي غمناک مي گويد :
- گوسپندان را و چوپان را -
" باخبر باشيد
گرگها از دور مي آيند . "
لرزه مي افتد به جان ِ " گوسپندان ِ عزيز ِ " او
هر يکي سر مي نهد يکسو
تا بجويد مامن ِ امني
- در دل ِ هر دخمهء
تاريک و دور از ديدگان ِ گرگ -
در تمام ِ دشت - غير از برگاني خرد -
حتي گوسپندي نيست .
سگ بجا مانده است خاموش و دمش از خشم مي جنبد
او نمي ترسد زخشم ِ گرگ
- بار ِ تنهائي ِ چوپان تيره مي دارد خيالش را -
خشمگين گردد که بيند همچنان چوپان بجا مانده است و نگريزد .
آري آري همچنان چوپان غضب آلوده برجا ابستاده چوب اندردست
مي نوازد برگاني را که مي لرزند
- برگاني را که ترسيدند بگريزند -
گرگها هو ... هو ... کنان در گله افتادند
گلهء
نز گوسپندان
- گله اي از برگان ِ خرد ... ]
" عم قزي جان " لب فرو بسته است .
بچه ها دست از شعف بر دست مي مالند و مي گويند :
" قصهء
چوپان چه شيرين بود !
عم قزي جان ! ... آه ! ... دارد اشک مي ريزد ! "
" عم قزي جان " گوئيا خسته است .
" عم قزي جان " لب فرو بسته است .
تهران
5
-
5
-
39
|
اشعار
